13/02/2023

Kolombiya’da haziran ayında yapılan ikinci tur seçimleri sonrasında başkanlık yarışını kazanan Gustavo Petro, 7 Ağustos’ta düzenlenen törenle devlet başkanlığı görevini resmen devraldı. Böylece Kolombiya tarihinde ilk defa sol bir hükümet göreve gelmiş oldu. Ayrıca başkan yardımcısı olarak görev yapacak olan Francia Marquez de bu göreve getirilen ilk Afro-Amerikalı oldu. Bu iki durum, Kolombiya siyasi tarihi açısından bir dönüm noktası niteliğinde. Bu bağlamda Gustavo Petro önderliğinde seçime giren ve zaferi kazanan ittifakın ismi de oldukça dikkat çekici: “Tarihsel Pakt” (Pacto Historico). Yeni hükümet, Kolombiya siyasi hayatında her yönüyle tarihî bir yere sahip olacak.

Devlet başkanlığı yarışını kazanan Gustavo Petro, 1990 yılında silah bırakan M-19 isimli, şehir gerillası olarak adlandırılan sol görüşlü bir örgütün eski üyelerinden. Örgütün 1985 yılında “Adalet Sarayı Baskını” ve 1974 yılında Libertador Simon Bolivar’ın kılıcını siyasi mesaj vermek için çalıp, silah bıraktığı 1990 yılında teslim etmesine kadar yaklaşık 15 yıl elinde tutmak gibi eylemleri var. Gustavo Petro sivil hayata döndükten sonra 1991 yılında meclise girdi; 2006’da senatör oldu; 2012-2015 yıllarında da Bogota Belediye Başkanlığı görevinde bulundu. Ayrıca 2010 ve 2018 yıllarında yapılan devlet başkanlığı seçimlerine de katıldı.

Devlet başkanı yardımcılığı görevine getirilen Francia Marquez ise Başkan Petro kadar bilinen ve öne çıkan bir figür değil. Avukat olan Marquez’in en dikkat çeken özelliği, neredeyse çocuk denecek yaşlarından itibaren çevre, kadın hakları ve ayrımcılığa karşı mücadele eden bir aktivist olması. Ülkenin en yoksul ve en göz ardı edilmiş bölgelerinden biri olan ve Afro-Amerikalıların yoğun olarak yaşadığı Cauca bölgesinden gelen Marquez’in Petro’nun seçim zaferinde önemli payı olduğu söylenebilir. Zira onun Gustavo Petro’ya desteği Afro-Amerikalıların, yoksul bölgelerin ve ülkede çok ağır bir şekilde hissedilen ayrımcılığa maruz kalan kesimlerin oylarını almasında etkili oldu. Bu noktada Francia Marquez’in önümüzdeki yıllarda dünya siyasetinde de isminden söz ettirecek mücadeleci bir kadın olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

7 Ağustos’taki yemin törenine başta İspanya Kralı VI. Felipe olmak üzere Arjantin, Şili, Ekvador, Bolivya, Honduras, Paraguay gibi birçok ülke devlet başkanı ile çok sayıda üst düzey yetkili katıldı. Tören sırasında, geçmişe atıf yapan bazı sembolik sahneler yaşandı. Bunlardan ilki, Gustavo Petro’nun başkanlık kuşağını, yakın arkadaşı ve 1990 yılındaki devlet başkanlığı seçimlerinde aday olan ve seçim çalışmaları sırasında öldürülen M-19 hareketi komutanlardan Carlos Pizarro’nun kızı Maria Jose Pizarro’nun takmasıydı. Maria Pizarro törene, sırtında babasının fotoğrafı işlenmiş ve “Barış canımıza mal olmasın” yazılı bir elbise ile katıldı.

İkinci hadise ise, Kolombiya ve birçok bölge ülkesinin kurtarıcısı olan Simon Bolivar’ın kılıcının tören sırasında hazır bulunmaması nedeniyle yaşanan kısa süreli kriz oldu. Gustavo Petro’nun içinden geldiği M-19 hareketi açısından son derece önemli, sembolik bir değer taşıyan kılıç için Petro, eski başkan Duque ile tören öncesinde yaptığı görüşmede kılıcın törende hazır bulunması için söz almıştı. Fakat Duque, güvenlik gerekçesiyle kılıcın törene getirilmesine izin vermedi. Bunun üzerine devlet başkanlığı için yemin eden Gustavo Petro, Başkan Yardımcısı Marquez’in yemininden önce devlet başkanı olarak kılıcın törene getirilmesini emretti. Ara verilen tören kılıcın getirilmesinden sonra devam etti. Kılıç platforma getirildiğinde Petro, “Onu buraya getirin! O benim için bir ömür, bir varoluş; onun gömülmesini asla istemiyorum! Bu kılıç, sahibinin, kurtarıcının dediği gibi, sadece bu ülkede adalet varken kınına girsin.” dedi. Daha sonra da kılıcın bundan sonraki başkanlık yemin törenlerinde bulunmasının bir gelenek olarak devam etmesini istediğini söyledi. Tören sırasında yaşanan bu hadise, ülkedeki oligarşik yapının belki son, belki de gelecekte Gustavo Petro’ya karşı nasıl bir tutum içerisinde olacağını gösteren ilk tavrı oldu. Bu durumun yansımalarının zamanla daha net bir şekilde ortaya çıkacağı tahmin edilmekte.

Etiketler : Kolombiya